Zodra de klok teruggaat en de dagen korter worden, begint in huis meteen de zoektocht naar iets leuks om in december met de kinderen te doen. Een avondje naar de bioscoop is al snel op, en een pretpark is in de winter meestal gesloten of duur. Een kerstmarkt is dan vaak de slimste keuze: gratis toegang, warme chocolademelk, lichtjes overal en meestal ook nog een draaimolen voor de kleintjes. Nederland heeft een paar markten die elk jaar terugkomen en het waard zijn om nu al in de agenda te zetten.
Dickens Festijn Deventer trekt duizenden figuranten de stad in
Elk jaar, meestal het eerste weekend van december, verandert de binnenstad van Deventer in een negentiende-eeuws Londen. Honderden vrijwilligers lopen rond als personages uit de boeken van Charles Dickens, compleet met hoge hoeden, mantels en kolenwagentjes. Het is een van de grootste Dickens-evenementen ter wereld en trekt jaarlijks meer dan 100.000 bezoekers naar een stad die normaal gesproken rustig is. De toegang is gratis, maar kom op tijd, want de straatjes rond de Brink lopen snel vol. Voor kinderen die net zo enthousiast werden van de uitjes tijdens de herfstvakantie, is dit een logisch vervolg: ook hier is er genoeg te zien en te doen zonder dat je er een dagkaart voor nodig hebt.
De kerstgrotten van Valkenburg zijn een avontuur op zich
Valkenburg heeft iets wat geen andere kerstmarkt in Nederland heeft: echte mergelgrotten onder de grond. Van half november tot begin januari wordt een deel van deze grotten omgebouwd tot een kerstmarkt met kraampjes, muziek en kerstversiering, terwijl de temperatuur binnen het hele jaar rond de 10 graden blijft. Dat maakt het een fijne uitwijkplek als het buiten regent of hard waait. Kinderen vinden het vooral spannend dat ze letterlijk een berg in lopen, en voor ouders is het een rustiger alternatief voor de drukte van een stad als Deventer. Neem wel een extra trui mee, want ondanks de constante temperatuur voelt de lucht in de grotten vochtig en kil aan, zeker als je er langer dan een uur rondloopt.
Gouda bij Kaarslicht is stil en sprookjesachtig
Dit is geen markt met kraampjes vol kerstspullen, maar één avond in december waarop de Markt van Gouda compleet donker wordt gemaakt en alleen nog verlicht is met duizenden kaarsjes. Er klinkt koorzang, de kerstboom (elk jaar een cadeau uit Noorwegen) gaat aan, en de hele sfeer is rustiger dan op een drukke kerstmarkt. Voor jonge kinderen die snel overprikkeld raken van herrie en massa's mensen, is dit juist fijn: minder lawaai, meer stilte, en toch een echt feestelijk gevoel. Neem wel een extra laag kleding mee, want je staat een tijdje stil te kijken en te luisteren, en stilstaan in de buitenlucht in december voelt een stuk kouder dan lopen.
Een avontuurtje over de grens naar Aachen
Vanaf grote delen van Nederland zit je in anderhalf tot twee uur rijden in Aachen, en de kerstmarkt daar is een van de grootste van Duitsland. Rond de dom staan tientallen kraampjes, en de geur van printen (het lokale peperkoekachtige gebak) hangt overal. Voor kinderen die oud genoeg zijn om een dagje "naar het buitenland" als een echt avontuur te zien, is dit net zo leuk als de festivals die ze in de zomer bezochten, alleen dan met jas, sjaal en warme chocolademelk in plaats van zonnebrand. Houd er rekening mee dat parkeren in het centrum van Aachen op een drukke zaterdag lastig is, dus kijk vooraf naar een parkeergarage net buiten de ring en loop het laatste stukje.
Drunen heeft een kleinere, rustigere versie
Niet elk gezin heeft zin in de drukte van een grote stad. Het Dickensfestijn in Drunen, meestal gehouden in het derde weekend van december, is een stuk overzichtelijker dan dat in Deventer, met dezelfde sfeer van negentiende-eeuwse personages maar in een dorpscentrum waar je makkelijker met een kinderwagen doorheen komt. Het is ook een goed voorbeeld van hoe je zonder veel geld toch een leuke dag kunt hebben, iets wat na de stijgende kosten van een dagje pretpark voor veel gezinnen welkom is.
Zo pak je het dit jaar slim aan
De kerstvakantie loopt dit jaar van 19 december tot en met 3 januari, en dat is precies de periode waarin de bekendere markten het drukst zijn. Ga je liever zonder wachtrij bij de glühwein-kraam, plan je bezoek dan op een doordeweekse dag vlak vóór de vakantie begint. Check vlak voor vertrek altijd de actuele openingstijden op de website van het evenement zelf, want data en tijden verschuiven soms nog een paar dagen ten opzichte van voorgaande jaren. Een kerstmarkt kost je in de meeste gevallen niets aan entree, en dat maakt het precies het soort uitje dat dit jaar, met alle stijgende prijzen voor andere activiteiten, net dat beetje extra waardevol is.