Je verbruikt dit jaar niet meer stroom of gas dan vorig jaar, en toch valt de energierekening straks hoger uit. Dat komt niet door je thermostaat of je oude wasmachine, maar door de kosten van het stroomnet zelf. Netbeheerders zoals Liander, Stedin en Enexis investeren de komende jaren zoveel in het net, dat elk gezin daar via de energierekening aan meebetaalt, ongeacht hoeveel je zelf verbruikt.
Waarom je rekening omhooggaat, ook al verbruik je hetzelfde
De ACM stelt elk jaar de nettarieven vast: het bedrag dat je betaalt voor het transport van stroom en gas naar je huis. Voor 2026 gaat dat bedrag landelijk gemiddeld met 3,38 procent omhoog, wat neerkomt op ongeveer 25 euro extra per jaar voor een gemiddeld huishouden. Volgens ACM-bestuurslid Manon Leijten is die stijging een direct gevolg van de investeringen die nodig zijn om het net klaar te maken voor de toekomst. Niet elke regio betaalt evenveel: bij Liander stijgt het tarief voor elektriciteit met zo'n 5 procent en voor gas met 11 procent, samen goed voor ongeveer 4 euro per maand extra.
Wat de stijging concreet voor je gezin betekent
Op korte termijn lijkt 25 tot 50 euro per jaar misschien mee te vallen tussen alle andere vaste lasten. Het probleem is dat dit nog maar het begin is. Het elektriciteitsnet kost nu ongeveer 7 miljard euro per jaar om te onderhouden en uit te breiden, en de ACM verwacht dat dit kan oplopen tot 18 tot 25 miljard euro per jaar. Voor een gemiddeld huishouden kunnen de transportkosten daardoor uiteindelijk stijgen naar 600 tot 800 euro per jaar, tegenover een veel lager bedrag nu. Dat is geld dat los staat van je eigen stook- of kookgedrag: je betaalt mee aan een net dat groter en zwaarder moet worden, ook als jij zelf zuinig bent.
De salderingsregeling verdwijnt, en dat maakt het verschil groter
Voor gezinnen met zonnepanelen komt daar nog iets bovenop. Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling definitief, waardoor het financieel steeds minder aantrekkelijk wordt om stroom die je zelf niet gebruikt terug te leveren aan het net. We schreven eerder al over wat het einde van de salderingsregeling betekent voor je zonnestroom. Combineer dat met hogere netkosten, en de boodschap voor gezinnen met zonnepanelen is dubbel: het loont steeds meer om je eigen stroom direct te gebruiken in plaats van terug te leveren, bijvoorbeeld door de wasmachine of de warmtepomp overdag te laten draaien.
Waarom netbeheerders massaal investeren
De stijgende kosten hangen samen met een net dat steeds voller raakt. Steeds meer huishoudens stappen over van gas naar een warmtepomp, er komen meer elektrische auto's op de oprit, en ook bedrijven vragen zwaardere aansluitingen aan. Daardoor ontstaan er in delen van Nederland al wachtrijen voor nieuwe of verzwaarde aansluitingen. Die trend hangt ook samen met strengere regels voor woningen: huurwoningen krijgen vanaf 2026 een strenger energielabel, wat verhuurders extra aanzet om te isoleren en over te stappen op elektrisch verwarmen. Goed voor het klimaat, maar het duwt de vraag naar netcapaciteit alleen maar verder omhoog.
Wat je nu al kunt doen om voorbereid te zijn
Je kunt de nettarieven niet beïnvloeden, maar je verbruik wel. Dat scheelt uiteindelijk het meest op je totale rekening. Zet apparaten echt uit in plaats van op stand-by: een gemiddeld huishouden verspilt daar zo'n 450 kWh per jaar aan. Zet de verwarming in de slaapkamer of logeerkamer niet standaard aan, dat scheelt al snel 50 euro per jaar. En kijk of isoleren iets voor je is: bij een ouder huis levert dat vaak de grootste besparing op, zeker in combinatie met een goede subsidie. We zetten praktische tips om energie te besparen in huis voor je op een rij. De netkosten ga je de komende jaren sowieso zien stijgen, maar hoeveel jij daarvan zelf terugverdient met een lager verbruik, heb je grotendeels zelf in de hand.